आजकाल अनेक लोकांच्या रक्त तपासणीत “Creatinine” वाढलेले आढळते. Creatinine वाढणे म्हणजे किडनीवर ताण येत असल्याचे संकेत असू शकतात. काही वेळा लोक इंटरनेटवरील चुकीच्या माहितीमुळे किंवा स्वतःहून उपचार करून परिस्थिती अधिक गंभीर बनवतात.
High Creatinine कमी करण्यासाठी फक्त औषधे घेणे पुरेसे नसते, तर काही चुकीच्या सवयी त्वरित बंद करणे खूप आवश्यक असते. या ब्लॉगमध्ये आपण सविस्तर जाणून घेणार आहोत की High Creatinine असताना कोणत्या गोष्टी टाळल्या पाहिजेत.
Creatinine म्हणजे काय?
Creatinine हा शरीरातील स्नायूंमधून तयार होणारा वेस्ट पदार्थ आहे. किडनी हा पदार्थ रक्तातून फिल्टर करून लघवीद्वारे बाहेर टाकते. जेव्हा किडनी योग्य प्रकारे काम करत नाही तेव्हा रक्तातील Creatinine वाढते.
High Creatinine असल्यास काय करू नये?
- Painkiller औषधांचा जास्त वापर करू नका
बऱ्याच लोकांना डोकेदुखी, सांधेदुखी किंवा तापासाठी वारंवार Painkiller घेण्याची सवय असते.
विशेषतः टाळावीत.
ही औषधे किडनीवर अतिरिक्त ताण आणू शकतात.
- जास्त प्रोटीन खाऊ नका
High Protein Diet किडनीसाठी धोकादायक ठरू शकते.
टाळावेत:
- जास्त चिकन
- रेड मीट
- Protein Powder
- Gym Supplements
अधिक प्रोटीनमुळे Creatinine आणखी वाढू शकते.
- कमी पाणी पिण्याची चूक करू नका
शरीरात पाण्याची कमतरता झाल्यास किडनी व्यवस्थित फिल्टर करू शकत नाही.
पण लक्षात ठेवा:
जर किडनी फेल्युअर किंवा सूज असेल तर जास्त पाणीही नुकसान करू शकते. त्यामुळे डॉक्टरांच्या सल्ल्यानेच पाण्याचे प्रमाण ठरवा.
- मीठ जास्त खाऊ नका
जास्त मीठामुळे Blood Pressure वाढतो आणि किडनीवर ताण येतो.
टाळा:
- Chips
- Pickle
- Papad
- Fast Food
- Processed Food
- Smoking आणि Alcohol टाळा
धूम्रपान आणि मद्यपान किडनीतील रक्तपुरवठा कमी करू शकतात.
यामुळे:
- Creatinine वाढू शकते
- BP वाढतो
- किडनीचे नुकसान जलद होते
- स्वतःहून आयुर्वेदिक औषधे घेऊ नका
काही लोक “Natural” नावाखाली कोणतीही औषधे घेऊ लागतात. पण प्रत्येक आयुर्वेदिक औषध सुरक्षित असेलच असे नाही.
काय लक्षात ठेवावे?
- Heavy Metal असलेली औषधे टाळा
- फक्त प्रमाणित वैद्यांचा सल्ला घ्या
- इंटरनेटवरील जाहिरातींवर लगेच विश्वास ठेवू नका
- जंक फूड खाऊ नका
Junk Food मध्ये जास्त मीठ, तेल आणि Preservatives असतात.
टाळा:
- Pizza
- Burger
- Instant Noodles
- Cold Drinks
- Bakery Products
- BP आणि Diabetes दुर्लक्षित करू नका
High BP आणि Diabetes हे किडनी खराब होण्याची प्रमुख कारणे आहेत.
नियमित तपासा:
- Blood Sugar
- Blood Pressure
- Creatinine
- Urea
- Supplements आणि Steroids वापरू नका
Gym Supplements आणि Muscle Building Steroids किडनीवर गंभीर परिणाम करू शकतात.
विशेषतः टाळा:
- Creatine Supplements
- Anabolic Steroids
- Fat Burners
- लघवी रोखून ठेवू नका
वारंवार लघवी रोखल्यास मूत्रसंस्थेवर ताण येऊ शकतो.
- झोप कमी घेऊ नका
पुरेशी झोप न घेतल्यास शरीरातील दुरुस्ती प्रक्रिया कमी होते.
रोज:
- 7–8 तास झोप आवश्यक
- डॉक्टरांचा सल्ला न घेता Diet बदलू नका
काही लोक अचानक:
- Protein पूर्ण बंद करतात
- पाणी खूप वाढवतात
- उपवास करतात
हे धोकादायक ठरू शकते.
कोणत्या सवयी किडनीसाठी चांगल्या आहेत?
- हलका आणि संतुलित आहार
- नियमित चालणे
- डॉक्टरांनी सांगितलेली औषधे वेळेवर घेणे
- नियमित तपासणी
- ताण कमी ठेवणे
High Creatinine मध्ये घरगुती चुका टाळा
अनेक लोक इंटरनेटवर पाहून खालील गोष्टी जास्त प्रमाणात करतात:
- खूप Herbal Juice
- जास्त Detox Drinks
- अनियमित उपवास
- अत्याधिक काढे
हे किडनीसाठी नुकसानदायक ठरू शकते.
Creatinine वाढल्यास कोणती लक्षणे गंभीर असू शकतात?
जर खालील लक्षणे दिसत असतील तर त्वरित डॉक्टरांकडे जा:
- लघवी कमी होणे
- श्वास घेण्यास त्रास
- पाय सुजणे
- छातीत दुखणे
- खूप थकवा
- सतत उलटी
किडनी निरोगी ठेवण्यासाठी महत्त्वाच्या टिप्स
रोजच्या सवयी:
- पुरेसे पाणी
- कमी मीठ
- संतुलित आहार
- चालणे
- तणाव कमी ठेवणे
टाळा:
- Smoking
- Alcohol
- Junk Food
- Self Medication
निष्कर्ष
High Creatinine ही दुर्लक्ष करण्यासारखी समस्या नाही. योग्य वेळी काळजी घेतल्यास किडनीचे नुकसान कमी करता येऊ शकते. Creatinine कमी करण्यासाठी फक्त औषधे नव्हे तर चुकीच्या सवयी थांबवणे अधिक महत्त्वाचे असते.
विशेषतः Painkiller चा जास्त वापर, जास्त प्रोटीन, Smoking, Alcohol आणि स्वतःहून औषधे घेणे टाळणे आवश्यक आहे.
नेहमी डॉक्टरांच्या सल्ल्यानेच उपचार आणि Diet Plan ठरवा.